อาหารลดน้ำหนัก : ลูกสำรอง (พุงทลาย) สรรพคุณยืนหนึ่งเรื่องลดน้ำหนัก

อาหารลดน้ำหนัก : ลูกสำรอง (พุงทลาย) สรรพคุณยืนหนึ่งเรื่องลดน้ำหนัก น้ำลูกสำรอง สมุนไพรลูกสำรอง เป็นชื่อที่ได้ยินกันมานาน และเชื่อว่าหลายคนคงได้ลิ้มรสน้ำสำรองกันบ้างแล้ว เพราะมีการอ้างถึงสรรพคุณของลูกสำรองมากมาย ทั้งลดน้ำหนัก ป้องกันเบาหวาน ลดไขมันในเลือด เอาเป็นว่ามารู้จักสรรพคุณลูกสำรองให้เคลียร์ไปเลยดีกว่า

ลูกสำรอง สมุนไพรสรรพคุณดี ประวัติน่าสนใจ

สำรอง เป็นสมุนไพรที่พบได้มากในภาคตะวันออก โดยเฉพาะในจังหวัดจันทบุรี และในอดีต สำรองก็เคยเป็นต้นไม้ประจำจังหวัดจันทบุรี จากการพระราชทานนำไปปลูกเป็นสิริมงคลตามโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 เนื่องในวโรกาสที่ทรงครองราชย์ปีที่ 50 ก่อนที่จังหวัดจันทบุรีจะเปลี่ยนมาใช้ต้นไม้จันทร์เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดในภายหลัง

สำรอง จัดเป็นสมุนไพรในวงศ์ Sterculiaceae จีนัส Scaphium ชื่อทางวิทยาศาสตร์ของสำรองคือ Scaphium scaphi-gerum (G.Don) Guib. & Planch. ส่วนชื่อภาษาอังกฤษของสำรองคือ Malva nut หรือ Jelly nut แต่ในบ้านเรา สำรองมีชื่อเรียกที่หลากหลาย เช่น พุงทลาย หมากจอง บักจอง ฮวงไต้ไฮ้ เป็นต้น

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของลูกสำรอง

สำรองเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ เติบโตได้ดีในพื้นที่ชื้น อย่างตามป่าดงดิบที่มีความชื้นสูง ลำต้นตรง สูง ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ ลักษณะใบสำรองเป็นรูปทรงไข่แกมขอบขนาน หรือรูปไข่แกมใบหอก ขนาดใบกว้าง 10-12 เซนติเมตร ยาว 15-25 เซนติเมตร ดอกช่อออกที่ปลายกิ่ง ดอกเป็นดอกแยกเพศ มีกลีบสีเขียวอ่อน ที่กลีบเลี้ยงจะมีขนสีแดงปกคลุม ดอกสำรองจะออกช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม

ลูกสำรองมีลักษณะเป็นผลแห้ง ขนาด 25×15 เซนติเมตร ผิวเหี่ยวย่น สีน้ำตาล หัวเป็นทรงรี ท้ายเป็นทรงมน ลักษณะผิวของผลเป็นผิวขรุขระ ที่ขั้วผลมีแผ่นบาง ๆ สีน้ำตาลอ่อน ลักษณะเหมือนเรือติดมากับผล ส่วนนี้นิยมเรียกว่าสำเภาของผลสำรอง ซึ่งเมื่อนำผลแห้งไปแช่น้ำ เนื้อที่หุ้มเมล็ดจะพองออก มีลักษณะคล้ายวุ้นสีน้ำตาล ที่ร่อนออกมาจากเมล็ดแบบทะลักทลาย เป็นที่มาของชื่อเรียกว่าพุงทลายนั่นเอง

คุณค่าทางโภชนาการของลูกสำรอง

คณะเภสัชวิทยา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้ทำการวิเคราะห์ทางเคมีกับผลสำรองแห้งปริมาณ 100 กรัม พบว่าลูกสำรองแห้งให้คุณค่าโภชนาการ ดังนี้

– พลังงาน 394 กิโลแคลอรี

– น้ำ 12 กรัม

– โปรตีน 5.4 กรัม

– ไขมัน 2.4 กรัม

– คาร์โบไฮเดรต 75.3 กรัม

– ใยอาหาร 67.1 กรัม

– เถ้า 4.54 กรัม

– โซเดียม 10.7 มิลลิกรัม

– แคลเซียม 237 มิลลิกรัม

– เหล็ก 1.56 มิลลิกรัม

– ไอโอดีน 9.12 ไมโครกรัม

– วิตามินบี 1 0.02 มิลลิกรัม

– วิตามินบี 2 1.84 มิลลิกรัม

ลูกสำรอง สรรพคุณไม่เป็นสองรองใคร

สรรพคุณของลูกสำรองตามสูตรของแพทย์แผนไทย นิยมใช้ลูกสำรอง ดังนี้

1. แก้เจ็บคอ-แก้ไข้

ใช้ลูกสำรองราว 10-20 ลูก ต้มกับชะเอมจีนพอหวานจนได้น้ำยาเข้มข้น แล้วจิบน้ำสำรองบ่อย ๆ ช่วยแก้ไข้ แก้เจ็บคอได้ดี

2. แก้ไอ-ขับเสมหะ

ใช้ลูกสำรอง 3-5 ลูก แช่ลงในน้ำ 1 แก้ว ให้วุ้นลูกสำรองออกมา จากนั้นเติมน้ำตาลกรวดลงไปเพื่อแต่งรสให้หวาน ดื่มทั้งเนื้อวุ้นและน้ำครั้งละ 1 แก้ว วันละ 3 เวลาก่อนอาหาร ในกรณีเป็นไข้หวัด มีเสมหะด้วย ให้หาลูกสำรองมาทำน้ำสำรองอุ่น ๆ ดื่มแก้ไข้ แก้ไอ ขับเสมหะ และแก้เจ็บคอ

3. แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

น้ำลูกสำรองมีสรรพคุณแก้ร้อนใน กระหายน้ำ ช่วยให้ชุ่มคอ สดชื่นขึ้นได้ง่าย ๆ ในวันที่อากาศร้อน รู้สึกร้อนไปถึงข้างในกาย ดื่มน้ำลูกสำรองก็ช่วยได้เยอะ

4. แก้ตาอักเสบ

วุ้นสำรองเป็นยาเย็นที่ไม่เป็นอันตรายต่อเยื่อบุอ่อน จึงสามารถใช้รักษาตาอักเสบได้ โดยนำผ้าก๊อซชุบน้ำพอชุ่ม แล้วนำไปประคบบนตาที่อักเสบ จากนั้นวางแผ่นเปลือกหุ้มเมล็ดลูกสำรองบนผ้าก๊อซ เปลือกหุ้มเมล็ดเมื่อโดนน้ำจะพองตัวและซึมเข้าสู่ผ้าก๊อซ ช่วยบรรเทาอาการเจ็บตา ตาอักเสบได้

5. ช่วยระบาย แก้ท้องผูก

เนื้อจากลูกสำรองเมื่อถูกน้ำแล้วจะกลายเป็นเจล และใยอาหารจากลูกสำรองยังเป็นใยอาหารชนิดที่ละลายน้ำได้ จึงช่วยให้ขับถ่ายได้ง่ายขึ้น